«سایه سرِ» نقش‌های منفی کارش را با بازی در نقش «سایه» شروع کرد

به گزارش -، عنایت بخشی، همانطور که خودش در گفت‌وگوی تصویری با موزه سینمای ایران (1387) می‌گوید، «در یکی از روستاهای طالقان» متولد شد، روستایی خوش آب و هوا و مزارع و باغ‌های فراوان. او از نوجوانی به بازیگری علاقه داشت و من هم یکی از کسانی بودم که به دلداری او علاقه داشتم. از همکلاسی ها و نوازندگان آثار بخشی در آن سال ها اسماعیل خلج و فریدون نوری بودند. عنایت بخشی با حضور در کلاس های حمید ساریقیان و کمی بعد با بازی در کنار عباس جوانمار حضور واقعی صحنه تئاتر را تجربه کرد.

ورود او به تلویزیون به لطف عزت الله نظمی صورت گرفت و عنایت بخشی می گوید شاید خود تعظمی به خاطر ندارد که روزی از حمید ساریجیان خواسته بود تا چند نفر از بچه های کلاسش را برای حضور در تلویزیون به او معرفی کند. زمانی که تنها یک شبکه تلویزیونی وجود داشت… عنایت بخشی، اولی تجربه تلویزیونی خود در بازی در نقش سایه را اینگونه بیان می کند: «یادمه زنده جمشید مشایخی در آن سریال بود و در یکی از صحنه ها داشتیم قتلی را از پشت پنجره تماشا می کردیم، همین.

به عنوان «آقای هولو» وارد شوید و به عنوان «شاه نقش» از آن خارج شوید.

عنایت بخشی که امروز یکشنبه 5 بهمن 1404 هجری قمری در سن 80 سالگی دار فانی را وداع گفت، گروه هنرهای ملی را خانه دوم خود دانست و عباس جوانمار مؤسس این گروه را برادر بزرگترش دانست. او در سایه نام های بزرگ است. حمید ساریجیان و عباس جوانمرد اولین تجربه خود را روی صحنه داشتند. بازیگری را به صورت حرفه ای از سال 1344 در گروه هنرهای ملی به دعوت و سرپرستی عباس جوانمرد آغاز کرد. بخشی که در نقش آفرینی و اجرای تعزیه نیز مهارت داشت، بعدها در نمایش های طولانی مدتی مانند «مرده بی کفن و دفن» (حمید ساریقیان)، «جنگجوی بزرگتر می میرد» (عباس جوانمار)، «ضیافت میرات و سلطان مار» (بهرام بیگ) (بهرام بیگ) روی صحنه رفت. میرباقری). عنایت بخشی در «سلطان مار» (بهرام بیضایی – 1348) در نقش «مدیر تئاتر، مورخ، درویش و مرد صحرا» چهل نقش بازی کرد.

این بازیگر تئاتر با عزت الله تعظمی چشم به تلویزیون باز کرد و اولین تجربه سینمایی خود را با کارگردانی سرشناس تجربه کرد. داریوش مهرجویی. مهرجویی در سال 1349 فیلم «آقای سلام» را بر اساس نمایشنامه ای از علی نصاریان کارگردانی کرد و نقش معشوق باج گیر نادان را به او محول کرد. معشوقه مهری (فخری خوروش) که از او به عنوان کارگر جنسی در کافه فتح الله (عزت الله تعظمی) استفاده می کرد و وقتی شنید که آقای هالو (علی نصاریان) می خواهد «آب توبه» را روی سر مهری بریزد، دعوا راه انداخت و به آقای هالو ضربه زد…

آنچه با «آقای هالو» برای حمایت شروع شد، با «نجم خان» (علی حاتمی – 1351)، «تنگنا» (امیر نادری – 1352)، «تنگسیر» (نصیر تفوی – 1352)، «غازل» (مسعود کیمیایی – 1353) و «تنگنا» (1352)، «غزال» (مسعود کیمیایی – 1353) ادامه یافت. و … علاوه بر اینها، از آثار پرویز می توان به شکارچی «صمد و فرش حضرت سلیمان» (1350)، «صمد، سامی، لیلا و لیلا» (1351)، «صمد هنرمند می شود» (1353)، «صمد شاد می شود» (1354) و … نقش های بعدی «عنایت محمدباک» در تلویزیون (1354) و …. نجفی-1360) و «امام علی». (داود میربغری – 1375) و پهلوانان نامی میران (حسن فتحی – 1376). ساموئل خاچیکیان، محمد میتوسلانی، سیروس آلفند، مهدی فخیم زاده، رسول صدر عاملی و سیروس مقدم از دیگر کارگردانان شناخته شده ای که وی سابقه همکاری با آنها را دارد می توان نام برد. ایشان خاطرنشان کردند: آخرین حضور عنایت بخشی در سینما در «شاه نقش» (1403) به کارگردانی شهید احمدلو بود و اگرچه با توجه به سال‌ها فعالیت در عرصه بازیگری، این امر حداقل قابل انتظار بود، اما وی برنده سیمرغ بهترین بازیگر نقش مکمل مرد از چهل و سومین جشنواره فیلم فجر شد.

عنایا بخشی و بهروز وثوقی در فیلم غزال به کارگردانی مسعود کیمیایی 1353

تقدیر و جوایز

از جمله جوایزی که عنایت بخشی با سابقه کاری طولانی و مفصل خود در گفت و گو با رسانه ها به آن اشاره کرد، «اولین برند سنگلج» بود. او این جایزه را به همراه علی نصاریان، محمدعلی کاشاورز و اکبر زنجانپور برای سال ها فعالیت در عرصه نمایش دریافت کرد. اولین مراسم اهدای جوایز تئاتر سنگلج در پنجاه و چهارمین سالگرد تاسیس این تماشاخانه در تاریخ ۲۷ مهر ۱۳۹۷ با حضور شهرام کرمی مدیرکل هنرهای نمایشی در قالب سلسله نشست های شبانه بخارا در تماشاخانه سنگلج برگزار شد. در این کنسرت عنایت بخشی بازیگر نمایش «پهلان اکبر مای مرد» عباس جوانمار در تماشاخانی سنگلج در سال 1344 به روی صحنه بازگشت و قطعاتی از این اثر را خواند. او آن روز ضمن ابراز خرسندی از این اتفاق گفت که حتی پس از گذشت 54 سال هنوز بسیاری از دیالوگ های این نمایش را به یاد دارد.

اینیا بخشی نیز برای فیلم مسافران جایزه آهوی بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد از اولین جشنواره فیلم ایران را دریافت کرد و همانطور که اشاره کردیم دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد از بیست و چهارمین جشنواره فیلم فجر را دریافت کرد. همچنین در زمستان 1400 در مراسم یاد یار جایزه یک عمر فعالیت هنری دریافت کرد.

او قبل از انقلاب در بسیاری از فیلم های معروف بازی کرد. او با چهره لاغر، نگاه نافذ و صدای متمایزش به سرعت به عنوان بازیگر نقش های منفی شناخته شد. این صفت اگرچه باعث ماندگاری او در اذهان عمومی شد، اما در عین حال نشان ماندگار او شد. این تصویر منفی حتی پس از انقلاب نیز از هم جدا نشد و در شرایطی که بسیاری از بازیگران سینمای پیش از انقلاب حذف شدند یا فرصت بازتعریف خود را پیدا کردند، آنیتا بخشی همچنان در قالب همان شخصیت های خشن، قدرت طلب یا خاکستری مورد استفاده قرار گرفت.

اینیا بخشی در سال 1349 با سیمین بازرجانی ازدواج کرد. بازرگانی در سال 1330 در تهران به دنیا آمد. پس از ازدواج با بخشی، بیشتر به نویسندگی پرداخت. حاصل این ازدواج دو پسر به نام های ابرش و آرش و یک دختر به نام بنفشه بود. زندگی خانواده پر از مراقبت بود، اما پس از تولد بنفشا، بیش از دو دهه با چالش بزرگی همراه بود. بنفشه به بیماری آنسفالیت (التهاب شدید بافت مغز) مبتلا بود و در سن 25 سالگی درگذشت.

عنایت بخشی که سال هاست در عرصه بازیگری (به جز در شاه نقش) در دهه اخیر فعالیتی نداشته است، هر بار پس از گلایه از بهرام بیضایی یاد می کند که روزی در مورد بازیگری عنایت بخشی گفته بود: بخشی در پیله موفقیت فاسد نبود و هنوز سرحال و سرحال بود…

از راست: عنایت بخشی، پرویز صیاد، بهروز به نژاد – عکس از کانال بابک غفوری آذر در تلگرام